Η ΜΥΗΣΗ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ

 

Το Πάσχα και τα έθιμά του είναι ένα θρησκευτικό δρώμενο μεγάλης σημασίας. Στην εποχή των αρχαίων Ελλήνων την ίδια χρονική περίοδο ελάμβαναν χώρα τα Μικρά Μυστήρια, τα Ανθεστήρια όπως ονομάζονταν. Σήμερα το Πάσχα αποτελεί μια παραδοσιακή εκδήλωση στο ετήσιο εορτολόγιό μας που αντανακλά την κίνηση της γης γύρω από τον ήλιο, τη σχέση της γης με τη σελήνη και τελικά τη σχέση ανθρώπου και θεού. Αξίζει να σημειωθεί ότι η εβδομάδα των Παθών και της Ανάστασης συμπίπτει με το αστρονομικό γεγονός της εαρινής ισημερίας και με την πρώτη πανσέληνο αμέσως μετά αυτή την ισημερία.

Ερευνώντας τις παγκόσμιες θρησκείες διαπιστώνουμε ότι ο κεντρικός ήρωας-θεός πεθαίνει κι ανασταίνεται αυτή την εποχή, γεγονός που συμβολίζει την αναγέννηση της ζωής στον πλανήτη κι όχι μόνο του θρησκευτικού ήρωα. Το δρώμενο και η τελετουργία του απεικονίζει συμβολικά την παρουσία και τη δοκιμασία του ανθρώπου μέσα στο φυσικό πεδίο, την σταύρωσή του μέσα στον κόσμο της ύλης. Η ατομική ζωή συλλέγοντας εμπειρίες και διαμέσου προσωπικών και αυτόβουλων προσπαθειών επιτυγχάνει την εξουδετέρωση των παθών και εξαρτήσεών της από τις αισθήσεις. Η συνειδητοποίηση της αιώνιας επουράνιας πνευματικής ζωής ονομάζεται ανάσταση. Και τότε ο ήρωας που σταυρώθηκε από τα ίδια του τα πάθη, δηλαδή τις επιλογές του, ανασταίνεται και μεταβάλλεται σε θεό που σημαίνει ότι ξαναβρίσκει την πρωταρχική αιώνια θεία φύση του.

O όρος Πάσχα προέρχεται από το αραμαϊκό pasha και το εβραϊκό pesah. Oι ερευνητές ανιχνεύουν επίσης την προέλευση του εβραϊκού όρου στην ασσυριακή ετυμολογία (pasahu) ή αιγυπτιακή (pash, η ανάμνηση, pesah, το πλήγμα). Η Βίβλος συσχετίζει το pesah με το ρήμα pasah που σημαίνει είτε χωλαίνω, είτε εκτελώ τελετουργικό χορό γύρω από τη θυσία (Γ' Βασ. 18:21,26), είτε, μεταφορικά, "ξεφεύγω", "περνώ", "απαλλάσσω". Σε χωρία από την Παλαιά Διαθήκη, φαίνεται ότι το Πάσχα ίσως είχε προέλευση πολύ παλαιότερη από την εποχή του Μωυσή και της εξόδου από την Αίγυπτο.

Η εορτή του Πάσχα, λόγω της σπουδαιότητός της, επηρεάζει το εορτολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας τόσο 40 ημέρες πριν από αυτό (Μεγάλη Τεσσαρακοσστή, Τριώδιο) όσο και 50 ημέρες μετά (περίοδος Πεντηκοσταρίου). H πρώτη χριστιανική κοινότητα δεν περιείχε εορτές σε ετήσιο κύκλο. Αρχικά η ανάμνηση της Ανάστασης του Χριστού εορταζόταν την Κυριακή ημέρα, ή «μία των Σαββάτων». Το Πάσχα μαζί με την Πεντηκοστή, ήταν οι πρώτες εορτές σε ετήσιο κύκλο που καθιερώθηκαν σταδιακά στην πρώτη χριστιανική εκκλησία κατά τον 2ο αιώνα. Κάθε τοπική εκκλησία εόρταζε με δικό της κριτήριο την ημερομηνία της εορτής του Πάσχα. Τελικά η Α! Οικουμενική Σύνοδος αποφάσισε οριστικά για μια κοινή ημερομηνία τέλεσης του εορτασμού του Πάσχα, που τηρείται μέχρι σήμερα με μερικές παραλλαγές.

Κάθε έθνος έχει την εξωτερική και την εσωτερική θρησκεία του. Η εξωτερική ήταν και είναι για τον πολύ κόσμο ενώ η εσωτερική για τους λίγους εκλεκτούς και τότε λέγεται μύηση. Μύηση (initiation) από το λατινικό initio(αρχίζω,εισέρχομαι). Σημαίνει την είσοδο ενός ατόμου σε ένα καινούριο τρόπο ζωής που ανήκει στην απόκρυφη ζωή και την κρυμμένη γνώση της. Αυτό πραγματοποιείται με τη βοήθεια ενός ικανού δασκάλου. Μυέω, εισάγω τινά εις τα μυστήρια, κατηχώ, παιδεύω, διδάσκω, κλείνω το στόμα και τα μάτια δηλαδή κλείνω τις αισθήσεις. Μυστήριο είναι η μυστική και θρησκευτική ιεροτελεστία στη διάρκεια της οποίας ο υποψήφιος μυούμενος σφραγίζοντας τα ανοίγματα των φυσικών του αισθήσεων, επιδιώκει το άνοιγμα λεπτοφυέστερων αισθήσεων και την κατάκτηση μιας ανώτερης αυτοσυνειδητότητας που του παρέχει μια ευρύτερη κατανόηση για τις αιτίες των φαινομένων και την πνευματική κατάσταση
της ζωής.

Ο μυημένος είναι αυτός που έχει γίνει αποδεκτός στα μυστήρια και του έχουν αποκαλυφθεί τα ιερά μυστικά από τους ιεροφάντες. Ιεροφάντης από το ιερός και το ρήμα φαίνω και φαίνομαι, και είναι αυτός που διδάσκει τα κρυμμένα μυστικά. Είναι ο παρουσιαστής, ο μυσταγωγός και ο παιδαγωγός των ψυχών. Ελέγχων νόμος της ανθρώπινης ζωής είναι η σταθερή εξέλιξη, πρόοδος και άνοδος της ατομικής συνειδητότητας διαμέσου μιας διαρκούς αλλαγής από ζωή σε θάνατο και επανγέννηση στη διάρκεια των οποίων ο άνθρωπος δοκιμάζοντας κάθε δυνατή εντύπωση και δοκιμασία προσλαμβάνει εμπειρίες. Αυτές γίνονται αιτίες για μια σταθερή πρόοδο από το καλό στο καλύτερο έως ότου η ανάγκη να σταματήσει ο σταυρός της δοκιμασίας οδηγεί το άτομο στο άκουσμα της φωνής της Συνείδησης και επομένως της λύτρωσης από τα δεινά της άγνοιας, της χωριστότητας και της εγωπάθειας. Τότε μόνο ο άνθρωπος προσέρχεται ως νεόφυτος στον μύστη και ιεροφάντη των μυστηρίων για να μυηθεί,, να ανοίξει καρδιά και νου σε μια άλλη πνευματική κατάσταση ζωής και αντίληψης ώστε να ολοκληρώσει το ταξίδι του στο σύμπαν και την επιστροφή του εκεί απʼόπου ξεκίνησε ως βρέφος δίχως καμιά αυτοσυνειδητότητα.

Γιατί νόμος της εξέλιξης είναι η αυτό-εξέλιξη που κατακτιέται

α) με το πέρασμα της μονάδας μέσα από κάθε στοιχειακή μορφή του φαινομενικού κόσμου αυτού του μανβαντάρα και

β) έως ότου αποκτήσει ατομικότητα πρώτα μέσω φυσικής ώθησης και ύστερα μέσω αυτοπροκαλούμενων και αυτό-εφευρισκόμενων προσπαθειών ελεγχόμενων από το Κάρμα, ανεβαίνοντας έτσι όλες τις βαθμίδες της διάνοιας, από το κατώτερο μέχρι το ανώτερο Μάνας, από το ορυκτό και το φυτό μέχρι τους αγιότερους των Αρχαγγέλων. (1)

Όλη αυτή η εσωτερική πραγματικότητα μεταδίδεται στην ανθρώπινη κατανόηση μέσω των ιερών συμβόλων που χρησιμοποιούνται στις ιεροτελεστίες και τις θρησκευτικές και τις μυητήριες - είναι παρόμοιες - και στοχεύουν στην αφύπνιση του θείου αρχέτυπου που είναι ανεξίτηλα καταγραμμένο στην ανθρώπινη ψυχή. Τα μυστήρια επομένως και οι καθιερωμένες θρησκευτικές εορτές δεν είναι ανθρώπινο έργο. Είναι ανώτερη ανάγκη που πηγάζει από τον νόμο της Εξέλιξης και καθιερώθηκε στη γη από την Ιεραρχία των Διδασκάλων, υπεύθυνων και πρωτοστατούντων της νοητικής και πνευματικής ανάπτυξης και προόδου της ανθρωπότητας.

Στη διάρκεια των αρχαίων μυστηρίων, παιζόταν το δράμα της εσωτερικής ζωής όπου ο ιεροφάντης παρίστανε τον Τρίτο Λόγο που αποκάλυπτε στους νεόφυτους, τα μυστήρια του σύμπαντος και συνεπώς της ανθρώπινης φύσης. Παράλληλα για τον λαό που παρακολουθούσε από ένα άλλο επίπεδο τη μυστηριακή εορτή, το εσωτερικό δρώμενο έπαιρνε το σχήμα μιας εξωτερικής θρησκευτικής ιεροτελεστίας που μέσα από σύμβολα, ψαλμωδίες και κηρύγματα ανέπτυσσε στον κόσμο μια θρησκευτική συγκίνηση και επομένως πνευματική ανάταση. Οι μυήσεις και οι μεγάλες θρησκευτικές γιορτές τελούνται στα ηλιοστάσια και τις ισημερίες , περιόδους κατά τις οποίες η γη καταλαμβάνει θέση στα άκρα του σταυρού που σχηματίζουν τα τέσσερα ζώδια Κριός-Ζυγός(ισημερίες) και Καρκίνος-Αιγόκερως (ηλιοστάσια). Είναι οι δύο άξονες κάθετοι που διαμορφώνουν τον σταυρό με τις τέσσερεις ορθές γωνίες πάνω στον οποίο και σύμφωνα με τον οποίο κινείται η πλανητική ζωή. (2)

Ο Σταυρός είναι ένα παγκόσμιο σύμβολο, το σχήμα που δεσπόζει σε όλες τις θρησκείες και τις μυήσεις του κόσμου. Είναι το σύμβολο της δοκιμασίας στην οποία υπόκειται ο πνευματικός σπινθήρας στον βυθό του σύμπαντος μέχρι να απαλλαγεί από τις σκιές της ύλης. Για τον άνθρωπο είναι η μεγάλη δοκιμασία μέσα στην οποία βυθίζεται εξαιτίας της ταύτισής του με τα πάθη και τις ανάγκες της ύλης, από τα οποία απαλλάσσεται όταν αρχίζει να συνειδητοποιεί τον σκοπό και τον στόχο της εξέλιξής του. Η Σταύρωση, σύμβολο δοκιμασίας αλλά και μέσο λύτρωσης από τα δεινά της ψευδαίσθησης, είναι το σπουδαιότερο τελετουργικό της μύησης και της θρησκείας, κι ας δούμε πώς περιγράφεται από την Ε.Π.Μπλαβάτσκυ στο ακόλουθο απόσπασμα:

«...Σταυρώνω μπροστά (και όχι απέναντι) στον ήλιο, είναι μια φράση που χρησιμοποιόταν κατά τη μύηση. Έρχεται από την Αίγυπτο και πρωταρχικά από την Ινδία. Το αίνιγμά της μπορεί να λυθεί μόνο ερευνώντας για το κλειδί στα μυστήρια της Μύησης. Ο μυημένος σοφός, ο οποίος είχε περάσει με επιτυχία όλες τις δοκιμασίες, τοποθετείτο, δεν καρφωνόταν, αλλά απλώς δενόταν πάνω σε μια κλίνη σε σχήμα Ταυ, Ταυ (στην Αίγυπτο) σε μια Σβάστικα χωρίς τις τέσσερεις πρόσθετες προεκτάσεις ... βυθισμένος σε ένα βαθύ ύπνο «τον ύπνο του Σιλοάμ», όπως ονομάζεται μέχρι σήμερα μεταξύ των μυημένων στη Μικρά Ασία, τη Συρία, ακόμα και στην άνω Αίγυπτο. Αφηνόταν να παραμείνει σʼαυτή την κατάσταση για τρεις μέρες και τρεις νύχτες, κατά τη διάρκεια των οποίων το Πνευματικό Εγώ του λέγεται ότι συνομιλούσε με τους «θεούς», κατέβαινε στον Άδη, τον Αμέντι ή το Πατάλα (ανάλογα με τη χώρα) και πρόσφερε  ευεργεσίες στα αόρατα όντα, είτε ήταν ψυχές ανθρώπων ή στοιχειακά πνεύματα, ενώ το σώμα του παρέμενε όλο αυτό τον καιρό στην κρύπτη του ναού ή στην υπόγεια σπηλιά. Στην Αίγυπτο τοποθετείτο μέσα στη σαρκοφάγο στη αίθουσα του βασιλιά της πυραμίδας του Χέοπα, ενώ κατά τη διάρκεια της νύχτας πριν από την τρίτη μέρα μεταφερόταν στην είσοδο ενός διαδρόμου, όπου μια ορισμένη ώρα οι ακτίνες του ανατέλλοντος ηλίου έπεφταν πάνω στο πρόσωπο του εκστασιασμένου υποψήφιου, ο οποίος ξυπνούσε για να μυηθεί από τον Όσιρη και τον Θωθ, τον θεό της σοφίας.» (3)

Στον Χριστιανισμό η εβδομάδα των Παθών είναι η μύηση του Σταυρού που δίνεται με το θρησκευτικό δρώμενο της μεγάλης Πέμπτης και Παρασκευής. Αυτών των μεγάλων θρησκευτικών στιγμών προηγούνται οι καθαρτικές προετοιμασίες (40 ημερών) που καθιστούν τον άνθρωπο κατάλληλο φυσικά και ψυχικά να νιώσει τη δοκιμασία της γήινης ζωής και να αναζητήσει και να ενστερνιστεί την Ανάσταση στην αιώνια αγνή, ηθική και πνευματική ζωή.

Σε όλες σχεδόν τις θρησκείες, ως γνωστόν, ο κεντρικός τους ήρωας πεθαίνει και κατόπιν ανασταίνεται κατά την εαρινή ισημερία π.χ. ο Καδμίλος των Καβείρων, ο Άδωνις των Φοινίκων, ο Κρίσνα των Ινδουιστών, ο Διόνυσος στην Ελληνική θρησκεία και ο Ιησούς στην χριστιανική θρησκεία. H ζωή περιλαμβάνει και ανήκει σε ό,τι υπάρχει στο σύμπαν. Ο θάνατος ανήκει επίσης σε ό,τι υπάρχει πρόσκαιρα και στην πραγματική του έννοια σημαίνει τη μεταμόρφωση. Συνεπώς ο Σταυρός, συμβολίζει την αέναη μεταμόρφωση κάθε ύπαρξης η οποία επιτυγχάνεται με τη βοήθεια του νόμου της Εξέλιξης. Η αλληγορική εικόνα της μεταμόρφωσης και της επακόλουθης ανάστασης και ανάληψης στους ουρανούς, εμφανίζεται με μια σειρά δρώμενων την ονομαζόμενη «εβδομάδα των παθών» και την σταύρωση και την ανάσταση του Ιησού καθώς και την ανάληψή του, που γίνεται πριν από το θερινό ηλιοστάσιο. Η αποθέωση του μύστη συμβαίνει κατά το θερινό ηλιοστάσιο.

Στα Ελευσίνια μυστήρια, η εα­ρινή ιση­μερία συμ­βολιζό­ταν με την απε­λευθέρωση της Περσεφόνης από το βασίλειο του Πλού­τωνα. Ο Διόνυσος ο Ελευ­θερέας, την με­ταφέ­ρει στον Όλυ­μπο όπου η Περσεφόνη με­ταμορ­φώνεται σε ου­ράνια θεότητα. Η εαρινή ισημερία συμβολίζει τον θάνατο της τιτανικής (κατώτερης) ανθρώπινης φύσης και την πνευματική της αναγέννηση. Θάνατος της τιτανικής φύσης σημαίνει τον θάνατο των παθών και την απαλλαγή από τις πλάνες του προσωπικού εαυτού. Αυτό είναι η προϋπόθεση της λύτρωσης από τον κόσμο της ψευδαίσθησης. Αυτή δε η απαλλαγή συμβολίζεται με την σταύρωση και στη συνέχεια με την ανάσταση.

Τα Ιερά Σύμβολα

Το ιερό σύμβολο είναι το μέσο με το οποίο η Ιδέα διεισδύει στην ύλη, την εποπτεύει, την οργανώνει και την εξελίσσει σύμφωνα με τις θείες προδιαγραφές. Θα λέγαμε ότι είναι το σχήμα που παίρνει η Θεότητα ώστε να επικοινωνήσει με τον άνθρωπο. Είναι η σφραγίδα Της πάνω στην ύλη με την οποία δηλώνει την παρουσία Της και εξασφαλίζει την ισχύ Της. Ο κύκλος, το κάθετο, ο σταυρός, το τρίγωνο, το τετράγωνο, το πεντάκτινο και το εξάκτινο είναι τα σχήματα-σύμβολα που χρησιμοποιούνται από τις θρησκείες και τις εσωτερικές παραδόσεις κάθε λαού. Είναι τα ιερά σύμβολα γιατί είναι τα πλησιέστερα προς τη θεία φύση. Λέγονται και σφραγίδες και χρησιμοποιούνται για να διατυπώσουν θεογονίες, ιερές γραφές, θεία άσματα και τελετουργίες. Η Αρχαία Σοφία βεβαιώνει ότι τα σύμβολα υπάρχουν παράλληλα με την πλανητική ζωή που είναι πολλών εκατομμυρίων ετών. Η έρευνα δε και η συγκριτική θρησκειών, μυήσεων και παραδόσεων αποδεικνύει ότι τα ιερά σύμβολα είναι κοινά σε όλους τους λαούς, παλαιούς και νέους και ότι η χρήση τους αποσκοπεί στο να ενεργοποιήσει το εσωτερικό αρχέτυπο και να σχηματίσει μια γέφυρα ανάμεσα στην πεπερασμένη ανθρώπινη και την αιώνια πνευματική φύση μας.

Μέσω της τελετουργίας που είναι η επανάληψη των ιερών συμβόλων, αφυπνίζονται οι λανθάνουσες Ιδέες και αυτό επιδιώκει η θρησκεία και η μύηση. Τα δρώμενα και τα ακουόμενα με την επανάληψη των ιερών συμβόλων αποκαθιστούν το ρεύμα επικοινωνίας ανάμεσα στον Πλάστη και το πλάσμα του. Αυτό δημιουργεί μια έντονη θρησκευτική συγκίνηση που είναι το αποτέλεσμα της αφύπνισης της θρησκευτικότητας. Θρησκευτικότητα είναι η εγγενής θεία δύναμη που υπάρχει στα μύχια κάθε ψυχομονάδας και την κρατά αιώνια δική της. (4).

Η γλώσα των συμβόλων

Το σύμβολο, είτε ως αριθμός, ή σχήμα ή ήχος, υπήρξε η "γλώσσα των θεών και των μυημένων". Ένα σύμβολο αποδίδει ολοκληρωμένα νοήματα που σελίδες και τόμοι δεν αρκούν να περιγράψουν. Έτσι τα μεν πρότυπα γεωμετρικά σχήματα γίνονται τα ιερά σχήματα, ενώ οι αρχέτυποι ήχοι μεταβάλλονται σε λέξεις δύναμης που στη Δύση λέγονται ψαλμοί και στην Ανατολή μάντραμ. Η επανάληψη και η εστίαση του νου πάνω στη λέξη δύναμης μπορεί να ενώσει τον ασκούμενο με την πνευματική αιτία-ιδέα του φαινομένου. Ένα μάντραμ είναι ένα σύνολο ήχων, συλλαβών ή λέξεων που η επανάληψή τους μπορεί να επηρεάσει την περιρρέουσα ατμόσφαιρα και είτε διευκολύνει την επικοινωνία με σφαίρες πιο πνευματικές είτε μπορεί να σχηματίσει φαινόμενα στο αισθητό πεδίο. Και οι δύο περιπτώσεις εξαρτώνται από την ορθή εκφώνηση, από την προσωπική εξέλιξη και τον σκοπό.

Το σύμβολο είναι αυτό που αφυπνίζει την καταγωγή και την ιστορία κάθε ψυχομονάδας καθώς ταξιδεύει μέσα στο σύμπαν, κατερχόμενη από τη ρίζα της έως τον βυθό του σύμπαντος. Ο κρίκος που την ενώνει με την πηγή της είναι και πάλι το σύμβολο, γιατί αυτό περιλαμβάνει σε συμπύκνωση όλες εκείνες τις διαφοροποιήσεις που ξεκινώντας από τη Μία ομογενή αρχική ουσία μεταλλασσόμενες σε στοιχεία και δυνάμεις ενθυμίζουν στην ψυχομονάδα την καταγωγή της και την ενδυναμώνουν στην αναζήτηση και την επιστροφή της στην αρχική κοιτίδα της.

Η επανάληψη των ιερών συμβόλων με δρώμενα, ψαλμωδίες, προσευχές, θρησκευτικά τυπικά και γενικά θρησκευτική τελετουργία κρατούν ανοιχτή τη θύρα της επικοινωνίας του πιστού με τον εσωτερικό Εαυτό. Η συμβολική αναπαράσταση είναι το θεατρικό δρώμενο που αφυπνίζει τις ανεξίτηλες αυθύπαρκτες πνευματικές εικόνες που η ψυχή μεταφέρει μαζί της. Όταν με το αθάνατο κι αιώνιο αρχέτυπο συντονίζονται τα εξωτερικά θρησκευτικά δρώμενα, τότε μια θρησκευτική συγκίνηση πλημμυρίζει τον άνθρωπο και μια δύναμη τον στρέφει να ατενίζει και να εκλιπαρεί για την ένωσή του με τον αιώνιό του Εαυτό.

Η αφύπνιση και η έκφραση του θείου αρχετύπου στο σύμπαν από την κάθε ψυχομονάδα είναι ο μοναδικός σκοπός της εξέλιξης. Αυτός ο στόχος επιτυγχάνεται

* Με την παρουσία του σύμπαντος στον Χωροχρόνο

* Με την παρουσία της ψυχομονάδας στο σύμπαν

* Με το ταξίδι της ψυχής καθοδικά και ανοδικά μέσα στο σύμπαν για την απαραίτητη λήψη εμπειρίας μέσω αυτόβουλης επιλογής και δράσης

* Με τη θρησκεία

* Με τη μύηση. Όσα είναι τα πεδία συνειδητότητας άλλοι τόσοι είναι οι βαθμοί της μύησης, γιατί για κάθε πεδίο χρειάζεται η ανάπτυξη και η κατάκτηση των δικών του δυνάμεων που είναι αντίστοιχες των εγγενών θείων δυνάμεων της ψυχομονάδας.

Για τούτο τον λόγο, οι θρησκευτικές τελετουργίες και τα δρώμενα και των θρησκειών και των μυήσεων είναι όλα παρόμοια, στην πραγματικότητα είναι ίδια γιατί τα σύμβολα είναι παγκόσμια και μοναδικά.

Το Πασχαλινό Δρώμενο

Μαζί με τον μύθο και τα σύμβολα, τους ψαλμούς και τα δρώμενα μεταφέρονται και μεταδίδονται από τους ιεροφάντες οι βασικές ιδέες προς την ανθρωπότητα, διαμέσου των μυστηρίων και των θρησκειών. Σκοπός είναι η αφύπνιση της λανθάνουσας ανάμνησης του ανθρώπου για τη θεία καταγωγή του, τους κύκλους της «γέννησης και θανάτου», και τον πνευματικό στόχο της εξελισσόμενης ζωής. Ο κύκλος της ατομικής ζωής ή το ταξίδι του προσκυνητή είναι στρωμένος με αγκάθια έως ότου ο άνθρωπος καταφέρει να δαμάσει την τιτανική του φύση. Πάθη, ταυτίσεις, εξαρτήσεις και νοητικές αποκρυσταλλώσεις τον κρατούν δέσμιο στον κόσμο της μορφής και της πυκνής ύλης. Αυτή η κατάσταση συμβολίζεται με την σταύρωση, ενώ η απελευθέρωση από τα δεσμά των αισθήσεων αποδίδεται με μια μεταμόρφωση που αρχίζει να συμβαίνει με την ανάσταση δηλαδή την αφύπνιση και το πέρασμα σε μια ανώτερη πνευματική κατάσταση αυτοσυνειδητότητας.

Στον Χριστιανισμό, τα εμπόδια και ο αγώνας για την εκπλήρωση του πνευματικού στόχου συμβολίζονται με την αλληγορία της εβδομάδας των Παθών και στη συνέχεια με την ανάσταση του Ιησού. Σε όλες σχεδόν τις θρησκείες ο θρησκευτικός ήρωας πεθαίνει και κατόπιν ανασταίνεται. Ο θάνατος είναι το σύμβολο της μεταμόρφωσης που έρχεται μέσα από κάθε εμπειρία. «Ο θάνατος είναι ζωή και η ζωή θάνατος» επαναλάμβαναν στα Ελευσίνια Μυστήρια, προετοιμάζοντας έτσι το έδαφος για μια αποστασιοποίηση από τον τόπο των παθών, των επαναγεννήσεων και της πνευματικής ένδειας. Η ανάσταση είναι ο θρίαμβος της ψυχής επί της προσωπικότητας. Είναι η κυριαρχία των ευγενών ανώτερων δυνάμεων επί της κατώτερης εγωιστικής, ανταγωνιστικής και ιδιοτελούς ανθρώπινης φύσης. Συμβολίζεται με τη θυσία του ήρωα-θεού, του Λυτρωτή, ο οποίος σταυρώνεται όχι από τα δικά του πάθη αλλά από τα πάθη της ανθρωπότητας καθώς κατεβαίνει να την διδάξει με το παράδειγμά της θυσίας του, τον τρόπο να κατακτά τη δική της ανάσταση.

Κατά τη Θεοσοφία, στη διάρκεια της εαρινής ισημερίας, δίνεται η ευκαιρία στον άνθρωπο να ανακαλύψει το εσωτερικό του φως που είναι ο δημιουργός και ο συντηρητής της αθάνατης πνευματικής ζωής. Το Πάσχα μας υπενθυμίζει την εγγενή δύναμη και σοφία που υπάρχει εντός μας αλλά και στους άλλους. Αυτή την ιδιαίτερη στιγμή του χρόνου, ο συνειδητοποιημένος άνθρωπος μπορεί να γίνει το ηλιακό κέντρο του δικού του κόσμου και σαν ήλιος να επιδράσει πνευματικά και με σοφία στους γύρω του.

Η Μύηση και οι βαθμοί της

Η εσωτερική φιλοσοφία διδάσκει ότι καθετί ζει και είναι συνειδητό, αλλά ότι όλη η ζωή και η συνειδητότητα δεν μοιάζει με αυτές των ανθρώπων ή ακόμα και των ζώων.(5) Κάθε επίπεδο συνειδητότητας δημιουργεί ένα διαφορετικό επίπεδο ψευδαισθήσεων. Η ζωή και ο θάνατος είναι ψευδαισθήσεις. Ο χρόνος είναι ψευδαίσθηση. Γεννιέται από την «πανοραμική διαδοχή των καταστάσεων της συνειδητότητάς μας». Η διεύρυνση της συνειδητότητας μπορεί να επιτευχθεί μόνο με αυτο-επινοημένες και ανιδιοτελείς προσπάθειες που ελέγχονται από το Κάρμα. (6) Προϋπόθεση της μύησης που είναι η διάνοιξη της συνειδητότητας κι επομένως το πέρασμα του ανθρώπινου Εγώ σε ένα ανώτερο επίπεδο από το προηγούμενο, απαιτεί συνθήκες φυσικές, ψυχικές και νοητικές κατάλληλες να συντονίζονται με τις συχνότητες του ανώτερου πεδίου.

Η διεύρυνση της συνειδητότητας αρχίζει από τις εμπειρίες, τις γνώσεις και απογοητεύσεις της εξωτερικής ζωής αλλά τελειοποιείται και παγιώνεται με τη βοήθεια του μύστη ή του γκουρού στον οποίο ο διακαώς επιθυμών υποψήφιος γονυπετεί και αφοσιώνεται. Βασική προϋπόθεση της μύησης είναι η απαλοιφή των ποιοτήτων του προσωπικού Εγώ, που είναι η αλαζονεία, η αμφιβολία, ο απερίγραπτος εγωισμός. Όταν αυτά ελέγχονται και σταδιακά απαλείφονται τότε ο αναζητητής μπορεί να ελπίζει, να αναζητά και να αναμένει τη συνάντηση με τον Δάσκαλο και Ιεροφάντη. Η μύηση μπορεί να είναι ατομική αλλά και ομαδική. Στην αρχαιότητα, τα Ελευσίνια Μυστήρια είχαν δύο μέρη, τα μικρότερα ετελούντο στην Άγρα και τα Μεγάλα στην Ελευσίνα.

O Ιάμβλιχος αναφέρει τα εξής για τα μυστήρια: Επιδείξεις αυτού του τύπου στα Μυστήρια διαλέγονταν ώστε να μας ελευθερώνουν από τα ασελγή πάθη μας, αναβαθμίζοντας τη θέαση και συνάμα νικώντας κάθε αρνητική σκέψη διαμέσου μιας μεγίστης ιερότητας με την οποία αυτά τα τυπικά συνοδεύονταν. Αν και τα μυστήρια ήταν ανοιχτά για άνδρες και γυναίκες και η συμμετοχή σε αυτά ήταν ακόμη και υποχρεωτική, πολύ λίγα άτομα στην πραγματικότητα κατόρθωναν να πάρουν την υψίστη και τελική μύηση στη διάρκεια αυτών των διάσημων τελετών.

Η διαβάθμιση των Μυστηρίων μας δίνεται από τον Πρόκλο στο τέταρτο βιβλίο της Θεολογίας του Πλάτωνα. «Η τελειοποιημένη τελετή προηγείται στη σειρά της μύησης και αυτή της τελικής αποκάλυψης που είναι η εποπτεία.»

Ο Θέων από τη Smyrna, στο βιβλίο του Mathematica, διαιρεί επίσης τις μυστικές τελετές σε πέντε τμήματα: Η πρώτη που είναι η κάθαρση (εξαγνισμός).... Εφόσον είναι αναγκαίο για εκείνους που δεν αποβάλλονται από τα Μυστήρια να υπόκεινται σε ορισμένους καθαρμούς. Αλλά μετά τον καθαρμό, ακολουθούν οι ιερές τελετές. Το τρίτο τμήμα ονομάζεται εποπτεία ή υποδοχή. Και το τέταρτο που είναι το τελευταίο και το σχέδιο της αποκάλυψης, είναι το δέσιμο της κεφαλής και το στέριωμα των στεμάτων... όπου μετά απʼαυτό ο μυημένος γίνεται «φορέας του φωτός» ή ένας ιεροφάντης των μυστηρίων.... Αναφέρεται από τον Πυθαγόρα όταν περιγράφει τα αισθήματά του μετά τη μύηση και λέει ότι εστέφθη από τους Θεούς στην παρουσία των οποίων ήπιε «τα ύδατα της ζωής» που στα Ινδικά μυστήρια ήταν η πηγή της ζωής, και το σόμα το ιερό ποτό. Και η Πέμπτη μύηση, που ακολουθεί όλων των προηγούμενων, είναι φιλία και εσωτερική επικοινωνία με τον Θεό.

Όταν μυούμαστε σε τούτα τα Μυστήρια, που δίκαια ονομάζονται τα πιο ευλογημένα όλων των μυστηρίων, απαλλασσόμαστε από τις παρενοχλήσεις της αρνητικότητας που διαφορετικά μας περιμένουν στο μέλλον. Έτσι, ως συνέπεια αυτής της θείας μύησης, γινόμαστε θεατές των ολόκληρων, απλών, αμετακίνητων και ευλογημένων οραμάτων, που βρίσκονται στο καθαρό φως. Αυτή η καλυμμένη εξομολόγηση, λέει ο Τέϋλορ, δείχνει ότι το καλύτερο τμήμα της εποπτείας ή η τελική αποκάλυψη, συνίστατο στη θέαση των θεών(των ανώτερων Πλανητικών Πνευμάτων) και των αθάνατων πνευμάτων ενδεδυμένων με ένα απαστράπτον φως. (7) Ο δε Πρόκλος αναφέρει ότι σε όλες τις μυήσεις και τα Μυστήρια, οι θεοί παρουσιάζουν πολλές όψεις-μορφές του εαυτού τους και εμφανίζονται με μια ποικιλία σχημάτων. Μερικές φορές αυτό το φως μοιάζει με ανθρώπινη φιγούρα και κάποιες φορές εμφανίζεται μέσα σε ένα διαφορετικό σχήμα.(8)

Κατά τη Θεοσοφία, υπάρχουν διαδοχικοί βαθμοί μύησης που συνήθως αριθμούνται σε επτά. Εξ αυτών οι τρεις πρώτοι βαθμοί είναι προπαρασκευαστικοί και αφορούν στην πειθαρχία της ηθικής, νοητικής και φυσικής ύπαρξης. Στην περίπτωση που ο νεόφυτος εφαρμόζει τους κανόνες και τους βιώνει, γεγονός που διαρκεί πολύ καιρό και αποδεικνύεται κυρίως με τη συμπεριφορά του (αυτό μπορεί να διαρκεί και πολλές ενσαρκώσεις) εισέρχεται στον τέταρτο βαθμό μύησης, που είναι η αρχή της κλίμακας του Αρχάτ. Σʼαυτό τον βαθμό η εσωτερική θεία φύση δραστηριοποιείται μερικώς στην καθημερινή ζωή του μυημένου. Κατακτάει εσωτερικές γνώσεις με δική του παρατήρηση και βιωματικά, γνώσεις που κάποτε γνώριζε διʼακοής. Η  τέταρτη μύηση λέγεται και είναι η μύηση του Σταυρού, καθώς ο μυούμενος θυσιάζει την τιτανική στην πνευματική του φύση. Χαρακτηριστικό αυτής της μύησης είναι η απόλυτη αφοσίωση στον Σκοπό. Στον πέμπτο βαθμό μύησης ο υποψήφιος συναντάει το πνευματικό Εγώ του και η κατάσταση αυτή ονομαζόταν Θεοφάνεια, που σημαίνει την παρουσία ενός θεού. Στον έκτο βαθμό μύησης ονομάζεται Θεόπνευστος που σημαίνει ότι μετατρέπεται σε όχημα του εσωτερικού θεού και επομένως έχει δυνατότητες πνευματικές και νοητικές του ανώτερου Εαυτού. Στον έβδομο βαθμό μύησης, γίνεται ένας ένδοξος Χριστός και η κατάσταση ονομάζεται Θεοπάθεια, ο προσωπικός εαυτός γίνεται σταθερά ένα με την εσωτερική θεότητα. Ο αντίστοιχος όρος στην Ανατολή είναι buddhahood ή νιρβάνα.

Η εσωτερική πραγματικότητα εμφανίζεται με διάφορα σχήματα στον άνθρωπο. Μέσα από τη θρησκεία, την τελετουργία, τον μύθο, τη συμβολική αφήγηση, τη μύηση, τις επωδές, τις απόκρυφες τέχνες, ακόμη και μέσα από το όνειρο και την παρʼαίσθηση αντίληψη των πραγμάτων. Όλα τα προηγούμενα υπάρχουν, τις περισσότερες φορές στο εξωτερικό τους σχήμα, γιατί ο άνθρωπος δεν μπορεί να διαπεράσει τη φόρμα και να εισχωρήσει στις αιτίες των φαινομένων. Η διδασκαλία που αποκαλύπτει τις αιτίες των πραγμάτων είναι η πνευματική γνώση και είναι γνωστή ως Άτμα Βίντυα. Είναι η γνώση που περιλαμβάνει όλες τις επί μέρους γνώσεις, φθάνει στο βάθος τους δηλαδή στις αιτίες τους, και έτσι ερμηνεύει σωστά τα φαινόμενά τους στην αντικειμενικότητα.

«Από τις τέσσερεις Βίντυα .... Δηλαδή, τη ʽΓκνάνια Βίντυαʼ (την εκτέλεση θρησκευτικών τελετουργιών για την πρόκληση ορισμένων αποτελεσμάτων). Τη ΄Μάχα-Βίντιαʼ, τη μεγάλη (Μαγική) γνώση που τώρα έχει εκφυλιστεί ... Τη ʽΓκούχια-Βίντυαʼ, την επιστήμη των μάντρα και τον αληθινό ρυθμό ή απαγγελία των μυστικών επωδών κ.τ.λ. μόνο η τελευταία, δηλαδή η ʽΑτμα-Βίντυαʼ ή η αληθινή Πνευματική και Θεία σοφία, μπορεί να ρίξει απόλυτο και τελικό φως πάνω στις διδασκαλίες των τριών πρώτων..... Αρκετά μπορούν να ειπωθούν και να εξηγηθούν για τις τρεις πρώτες επιστήμες. Αλλά αν η Ατμα-Βίντυα δεν δώσει το κλειδί για τις διδασκαλίες τους, θα παραμείνουν για πάντα σαν αποσπάσματα ενός καταστραμμένου εγχειριδίου, σαν τα προμηνύματα μεγάλων αληθειών που συλλαμβάνονται αμυδρά από τους πιο πνευματικούς, αλλά διαστρεβλώνονται τελείως από κείνους που είναι έτοιμοι να παραβλέψουν την πραγματικότητα.» (9)

Οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη των πνευματικών δυνάμεων, που είναι και οι προϋποθέσεις για τη συνάντηση του Διδασκάλου ή του Πνευματικού Εαυτού, περιγράφονται ποιητικά στο ακόλουθο απόσπασμα από τη Φωνή της Σιγής:

«- Βλέπεις καλά, Λανού. Οι πύλες αυτές οδηγούν τον μαθητή μέσα από τα κύματα, προς την αντίθετη όχθη. Η κάθε πύλη ανοίγεται με ένα χρυσό κλειδί. Και τα κλειδιά αυτά είναι:

* Ντάνα, το κλειδί της ευσπλαχνίας και της αθάνατης αγάπης.

* Σίλα, το κλειδί της αρμονίας στα λόγια και τις πράξεις, το κλειδί που ισοζυγίζει το αίτιο με το αποτέλεσμα, μην αφήνοντας θέση για την καρμική δράση.

* Σάντι, η γλυκειά υπομονή, που τίποτα να την ταράξει μπορεί.

* Βαϊράγκυα, η αδιαφορία, όμοια στην ευχαρίστηση ή στον πόνο, η νικημένη πλάνη, η αντίληψη της μοναδικής αλήθειας.

* Βίρυα, η αδάμαστη ενέργεια, που χαράζει τον δρόμο προς την υπερφυσική αλήθεια, έξω από τη λάσπη της γήϊνης ψευτιάς.

* Ντυάνα, που η χρυσή της πύλη, ευθύς ως ανοιχθεί, οδηγεί τον άγιο στο βασίλειο του αιώνιου ΣΑΤ και την ακατάπαυστη ενατένισή του.

* Πράζνα, που το κλειδί της κάνει τον άνθρωπο Θεό, τον δημιουργημένο Μποντισάττβα, γιό των Ντυάνι.

...................................................................................................
- Προτού μπορέσεις προς την πρώτη πύλη να πλησιάσεις, θα χρειαστεί να έχεις μάθει να διαχωρίζεις το σώμα σου από το νοητικό σου, να διαλύεις τον ίσκιο και να ζεις μέσα στο αιώνιο. Για τον σκοπό αυτόν θα πρέπει να ζεις και να αναπνέεις μέσα σε όλα, όπως το καθετί που υπάρχει, αναπνέει μέσα σε σένα.. Να νοιώθεις ότι κατοικείς σε όλα τα πράγματα και ότι όλα κατοικούν μέσα στο Εγώ σου.
...................................................................................................
- Έτσι σε τέλεια θα είσαι συμφωνία με καθετί που ζει. Θα αγαπήσεις τους ανθρώπους σαν νάταν αδελφοί σου μαθητές, οι μαθητές ενός και του αυτού Διδασκάλου, οι γιοί μιας γλυκιάς μάνας.
- Οι Διδάσκαλοι είναι πολλοί. Η ΨΥΧΗ - ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ δεν είναι παρά μία, η Αλάγια, η παγκόσμια ψυχή. Ζήσε μες τον Διδάσκαλο αυτόν και οι αχτίδες του ας ζούνε μέσα σε σένα. Ζήσε μες στους συντρόφους σου, όπως εκείνοι ζουν μέσα σε Αυτόν.»

Σημειώσεις:

(1) Μυστική Δοξασία, Ι, 17

(2) O Σ.A.Μάκεϋ και ο Ζωδιακοί κύκλοι της Ντεντερά
http://www.blavatsky.gr/books-projects-online/63-sa-mackey-and-the-dendera-zodiacs.html (
http://www.blavatsky.gr/books-projects-online/63-sa-mackey-and-the-dendera-zodiacs.html )

(3) ΜΔ ΙΙ, 558

(4) Τα σύμβολα, της Α.Παπαδομιχελάκη http://www.blavatsky.gr/articles/47-various/218-symbols.htm (http://www.blavatsky.gr/articles/47-various/218-symbols.htm )

(5) Μ.Δ., Ι,49

(6) Η Τρίτη Θεμελιώδης Πρόταση, Μ.Δ.Ι,17

(7) Ελευσίνια και Βακχικά Μυστήρια, σ.65

(8) Οι Σκοποί των Μυστηρίων, Άπαντα της Ε.Π.Μ., σ.275-277 (Collected Writings) On Platoʼs Republic, p.380 quoted by Taylor, p. 66

(9) Μ.Δ., Ι 169-170

! Η Ασπασία Παπαδομιχελάκη είναι συγγραφέας και ιδρυτικό μέλος του Θεοσοφικού Κινήματος - Αθήνα ULT.

 

 

 

 

 

Back to top
Back to top